ကင္းဖာဟဒ္အမွတ္ေလးလမ္းမဆီမွသည္ေမာ္စကုိရင္ျပင္နီသုိ႔

ကုိတီတူး။
မေတြ႔တာေတာင္ၾကာမွပဲ။
ျပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာလကုန္က က်ေနာ္ေဆာ္ဒီ ခဏသြားရတယ္။ ခင္ဗ်ားလည္းၾကားမွာပါ။
အဲဒီက ျပန္လာေတာ့ ၀ါက်တေၾကာင္းဟာ က်ေနာ္နဲ႔ျပန္လုိက္လာတယ္။
စြန္ပလြန္ယုိဟာကိတ္မုန္႔ထဲတ၀က္ျမဳပ္ေနတယ္ ဆုိတဲ့စာေၾကာင္း။
ကင္းဖာဟဒ္နံပါတ္ေလးလမ္းေပၚက ကမ့္နံပါတ္-၇။ ေဆာ္ဒီအေရွ႕ဘက္ ပါရွန္းပင္လယ္ေကြ႕ကမ္းစပ္က စက္မွဳဇုံ ျမဳိ႕ကေလး ဂ်ဳေဘး။ စင္ကာပူ၊ ကာတာ၊ ဘာရိန္း ျပီးေတာ့ ဘာရိန္းနယ္စပ္ကုိျဖတ္ျပီး ဂ်ဳေဘးကုိ၀င္ရတယ္။
ျမန္မာႏုိင္ငံကူးလက္မွတ္ကုိ ဘာရိန္းလူ၀င္မွဳၾကီးၾကပ္ေရးအရာရွိကၾကည့္ျပီး ကားေနာက္ခန္းက က်ေနာ့္ကုိၾကည့္တဲ့အၾကည့္ကုိေတြ႔ေတာ့ မထင္မွတ္ပဲ ကဗ်ာအပုိင္းအစတခုကုိသတိရမိေသးတယ္။
အၾကည့္ေတြဟာအစိတ္စိတ္အမႊာမႊာနဲ႔ ပါဒေတြ နာရီေတြ ……..
၂၀၁၄ မွာ ကမာၻ႔အၾကီးဆုံး ေရနံခ်က္စက္ရုံရွိလာေတာ့မဲ့ ဂ်ဳေဘး စက္မွဳဇုံျမဳိ႕ထဲ ညဘက္က်ေနာ္သြားလည္ၾကည့္တယ္။
Taxi ကားေတြလူေခၚပုံဟာ ရန္ကုန္ကုိသတိရေစတယ္။ လမ္းတခ်ဳိ႕ကညစ္ပတ္ေနတယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြက ၀တ္စုံအနက္ေတြ၊ အမ်ဳိးသားေတြက ၀တ္စုံအျဖဴေတြ။ ရွဳပ္ေထြးျပီး ရုိးရာ၀တ္စုံေတြနဲ႔ ဘလက္အင္၀ွဳိက္ ဂ်ဳေဘးရဲ႕ ပ်ားပန္းခတ္ေနတဲ့ လူေတြၾကားမွာပဲ မက္ေဒၚနယ္နဲ႔ ပီဇာဆုိင္ေတြဟာ ကမာၻၾကီးရဲ႕လမ္းၾကဳိလမ္းၾကားေတြအထိအေရာက္ သြားႏုိင္တာကို မ်က္ျမင္ေတြ႔ခဲ့ရတာပဲ။ အဲ ရန္ကုန္ဟာဒီတခုေတာ့ဂ်ဳေဘးကုိမလုိက္ႏုိင္ခဲ့ဘူး။
အာေရဗ် ပ်ဳိျဖဴေလးေတြဟာ မ်က္ႏွာဖုံးနဲ႔ မုိဘုိင္းဖုန္းနဲ႔ မုိဘုိင္းဖုန္းဆလုိက္ကုိတြန္းဖြင့္တဲ့ လက္ေခ်ာင္းေလးေတြမွာ တက္တူးရုပ္ေတြနဲ႔ လက္သည္းခြံေတြဟာ ဆုိးေဆးေရာင္စံုနဲ႔ေပါ့။ ဂလုိဘယ္လုိက္ေဇးရွင္းေပါ့ဗ်ာ။ အင္တာနက္ကေဖးဆုိင္ေတြနဲ႔။ မုတ္ဆိတ္ေမႊးထူလဗ်စ္နဲ႔ အာရပ္လူရြယ္ဟာ နားကပ္တဘက္နဲ႔ နားၾကပ္ၾကီးတပ္လုိ႔ ခ်က္တင္၀င္ေနတာေတြ႔ရျပန္တယ္။ ဂုိဂယ္လုိက္ေဇးရွင္းေပါ့ဗ်ာ။
တပတ္ေလာက္ၾကာေတာ့ က်ေနာ္ျပန္လာခဲ့တယ္။ ဘာရိန္းေလဆိပ္ဟာ ေသးေသးေလးေပမဲ့ ေလယဥ္အတက္အဆင္းေတြမ်ားလြန္းလွတယ္။ ဘားေတြနဲ႔ကလပ္ေတြ ရာခ်ီျပီး ရွိတဲ့ မနားမား ျမဳိ႕ကုိျဖတ္ျပီးကားေမာင္းလာေတာ့ ေတြ႔ရတဲ့ျမင္ကြင္းေတြအရဆုိရင္ အေရွ႕အလယ္ပုိင္းမွာ ကာတာ၊ ဘာရိန္း၊ ယူေအအီးတုိ႔ဟာ ေရနံကုိမွီျပီး ကမာၻၾကီးထဲ ေခတ္မွီစြာ က်င္လည္ ေနၾကျပီဆုိတာပဲ။
ေလဆိပ္က ေကာ္ဖီဆုိင္မွာေကာ္ဖီတခြက္ ကုိ ဘာရိန္း ၂ ဒီနာ ေပးရတယ္။ ယူအက္ ၅ေဒၚလာနဲနဲေက်ာ္တယ္။ က်ေနာ္လည္းရန္ကုန္ကလွမ္းပုိ႔ထားတဲ့ မင္းခက္ရဲ ရဲ႕ေမာင္ေခ်ာႏြယ္ေလ့လာခ်က္ စာအုပ္ကုိဆက္မဖတ္ျဖစ္ေတာ့ပဲ အေရွ႕အလယ္ပုိင္း နဲ႔ စြမ္းအင္ႏုိင္ငံေရး ျပီးေတာ့ ျပည္ေတာ္ၾကီးအေၾကာင္းကုိပါတဆက္တည္းစဥ္းစားၾကည့္မိတယ္။
တုိက္ဆုိင္တယ္ေျပာရမလားပဲ ဒီဇင္ဘာရန္ကုန္ျပန္ျဖစ္တဲ့ ၃ပတ္မွာ ေသြးနဲ႔ေရနံဆုိတဲ့ အမ်ဳိးသားစာေပဘာသာျပန္ ဆုရစာအုပ္ကုိနဲနဲျမည္းခဲ့ရတယ္။ ဒီျပန္ေရာက္ေတာ့ ခရစ္စမတ္အျပီး၂၀၁၁ မကူးခင္မွာပဲ ရုရွားမွာ တခ်ိန္က သူ႔ႏုိင္ငံရဲ႕အခ်မ္းသာဆုံးျဖစ္တဲ့ ကုိေဒၚကုိစကီ ကုိ တရားဆက္စြဲျပီး သံတုိင္ေတြေနာက္မွာ ဆက္ထိန္းထားခဲ့တဲ့သတင္းကုိဖတ္ရတယ္။ ကုိေဒၚကုိစကီဟာ ယူကုိ (Yukos) ေရနံကုမဏီပုိင္ရွင္ေပါ့။ ထုံးစံအတုိင္းအမွဳကသားေရျပားလုိဆြဲႏုိင္က်ဳံ႕ႏုိင္တဲ့ အခြန္ေတာ္ေငြကိစၥေပါ့။ တရားစြဲခံရတဲ့အတုိင္းသာဆုိရင္ သူဟာ ၂၀၁၇အထိျပန္လြတ္ဖုိ႔မရွိဘူး။ သူ႔ေရွ႕ေနရဲ႕အေျပာအရဆုိရင္ေတာ့ ဒီတရားစီရင္ေရးသာမွန္ရင္ ဂက္ဇ္ပရြန္ (Gazprom) ရဲ႕ခ်ယ္ယာမင္ လက္ရွိရုရွားသမၼတမက္ဗီဒက္လည္း ေမာ္စကုိေဆာင္းရာသီကုိ အခ်ဳပ္ခန္းထဲကပဲ ရင္ဆုိင္သြားသင့္တယ္လို႔ဆုိတယ္။
သူဟာႏုိင္ငံေရးမွာသာဆက္မပတ္သက္ေတာ့ဘူးဆုိရင္ သူ႔ခ်မ္းသာမွဳနဲ႔အျပင္မွာေအးေအးေဆးေဆးေနခြင့္ရမယ္လုိ႔ ကရင္မလင္အရာရွိမင္းမ်ားက ကတိေပးထားျပီးသားပါ။ သုိ႔ေပမယ့္ ဓါတ္ပုံထဲမွာေတာ့ ၄၇ႏွစ္ရိွျပီျဖစ္တဲ့ဒီမုိကေရစီေရး လွဳပ္ရွားသူရုရွဘီလီယံနာဟာ သူ႔ႏုိင္ငံရဲ႕တရားစီရင္ေရးကုိ ထီမထင္အၾကည့္နဲ႔ျပန္ၾကည့္ေနဆဲပဲ။ အက်ဥ္းစခန္းထဲ လက္အိပ္ေတြခ်ဳပ္ခဲ့ရတဲ့ ကတုံးဆံေတာက္ဆံပင္နဲ႔ ရုရွားတုိင္ကြန္းရဲ႕ျပတ္သားေထာင္မတ္ေနတဲ့ေမးရုိးေတြဟာ ဂ်ဳဒုိခါးပတ္နက္ ဗလာဒီမာပူတင္ရဲ႕လက္သီး နဲ႔ ျခစားေနတဲ့ State Capitalism ကုိစိန္ေခၚေနဆဲပဲ။
အဲဒီေန႕က အေမရိကားအင္တာနက္ကုမဏီတခုမွာအလုပ္လုပ္ေနတဲ့ ႏွစ္ဆယ့္ငါးႏွစ္အရြယ္ သားျဖစ္သူဟာ မာေက်ာသူဖခင္ အတြက္ နယူးေယာ့တုိင္းစကြဲယားမွာ တကုိယ္ေတာ္ဆႏၵျပပြဲလုပ္ခဲ့တယ္။ ေျပာရရင္ ရုရွားႏုိင္ငံေရးနဲ႔ ေနာက္ခံသမုိင္း ဒီအျဖစ္အပ်က္ေတြရဲ႕အမွားအမွန္ကို က်ေနာ္ သိပ္သိလွတာမဟုတ္ပါဘူး။
က်ေနာ့္အာရုံက ျပည္ေတာ္ၾကီးဆီကုိသာပါ။ ကမာၻၾကီးထဲမွာ ပါဒေတြ နာရီေတြ ယုံၾကည္ခ်က္ေတြကအစိတ္စိတ္အမႊာမႊာျဖစ္ခဲလြန္းသူေတြအတြက္ က်ေနာ္တုိ႔ဟာ ညေနခင္းသတင္းၾကည့္သူမ်ားသာျဖစ္ေနဆဲပဲဆုိတဲ့အသိနဲ႕ ရွဳပ္ေထြးစြာခံစားရပါတယ္။
၂၀၁၁ ႏွစ္သစ္ အီေကြတာရာသီ မုိးရက္မ်ားပါ။
စြမ္းအင္လုံျခဳံေရး၊ ဟန္တင္တန္ရဲ႕ တတိယလွဳိင္းဒီမုိကေရစီအားအေလွ်ာ့မွာ ထုိးတက္လာခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ခံအာဏာပုိင္၀ါဒ နဲ႔ အေနာက္ကစံထားတဲ့ ေခတ္မွီေရး လူ႔အခြင့္အေရးဆုိတာေတြဟာ ကေလးေတြဆက္တမ္းကစားတဲ့ ကတ္ထူစကၠဴျပားေတြလုိ က်ေနာ့္မ်က္စိေရွ႕မွာေ၀၀ါးျပီး ၀ုိင္းပတ္ေျပးလႊား ေနေတာ့တာပါပဲဲ။

KZေက

ဦးစားေပးမေဖာ္ျပႏုိင္ေသာသဲလြန္စမ်ား

ဒါနဲ႔ပဲ အြန္ဂ်ဴယြမ္း သည္ ညဦးဆည္းဆာမွဳိင္းတုိင္း
က်ေနာ္တုိ႔အိမ္သုိ႔ေရာက္ရွိလာသည္ဟုေရးလုိက္သည္
သူမအသားျဖဴသည္ အေရွ႕တုိင္းသူျဖစ္သည္
ျခဳိးျခဳိးျခံျခံႏွင့္ထြင္းေဖာက္မတတ္ျမင္သာေသာဖက္ရွင္မ်ား၀တ္တတ္ေသာ္လည္း
ျပည္တြင္းစစ္ကုိမၾကဳံဖူးခဲ့
အဂၤလိပ္စာတန္းထုိးကားေတြကုိသေဘာက်သူျဖစ္သည္။
အိပ္ခန္းထဲရွိတယ္လီဗီးရွင္းေဘးတြင္ငါးကန္ေလးရွိ၏
အခ်ိန္ပုိရွိလၽွင္ အလွအပႏွင့္က်ပ္တည္းမွဳအေၾကာင္း
တိရိစာၦန္အခြင့္အေရးမ်ားအေၾကာင္းက်ေနာ္တုိ႔ေျပာႏုိင္ေပမည္
ဒါေတြက လူသားအတြက္ အျခား အားနဲႏွင့္ညာဏ္ရည္နိမ့္သတၱ၀ါမ်ားေလာင္ကၽြမ္းဖုိ႔ ေဖ်ာ္ေျဖဖုိ႔႔ အေျပာင္းအလဲကုိထြန္းညွိျခင္းကုိသတိရဖုိ႔ ပင္
ေရႊငါးသည္တေကာင္တည္းကူးခတ္ေနရာ မူရင္းတြင္ပါသည့္ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ဆုိသည့္
ၾကိယာ၀ိေသသနကုိ ဘာသာျပန္ေသာအခါ က်ေနာ္ျဖဳတ္ပစ္ခဲ့သည္။ မတတ္ႏုိင္။
ယခုပင္သစ္ပင္မ်ား၏ ျငိမ္းခ်မ္းစြာအတူယွဥ္တြဲေရးမူမ်ားကိုသင္ေတြ႔ေနရျပီ။
ဆံသဆုိင္တြင္ေစာင့္ဆုိင္းေနသူမ်ားအတြက္
တကမာၻလုံးတြင္ကန္ေသာ ေဘာလုံးပြဲသတင္းမ်ားႏွင့္ယေန႔ထုတ္ဂ်ာနယ္မ်ားရွိသည္
တျမဳိ႕လုံးခံစစ္ကစားေနရသည့္အေၾကာင္းမ်ားတုိက္ရုိက္မပါရွိပါ။
ဆံသဆရာက ဂ်င္မီကာတာႏွင့္ စြမ္းအင္လုံျခဳံေရးေပၚလစီကုိစက္ကပ္ေက်းႏွင့္ထုိးပစ္လုိက္ျပီး
ကာတာသည္ ၂၀၂၂ တြင္ ကမာၻ႔ဖလား အိမ္ရွင္ျဖစ္လာေတာ့မည္ဆုိသည္
ေရနံေစ်းတက္လာတာကုိရုိးတုိးရိပ္တိပ္သိသည္။ မေခလွ။
ပုဂၢလိက စက္သုံးဆီအေရာင္းဆုိင္သတင္းႏွင့္ ၂၀၁၀စစ္တမ္းအရ
ပရိတ္သတ္အၾကဳိက္ဆုံးျမန္မာသရုပ္ေဆာင္မင္းသားမင္းသမီးတုိ႔ကုိသိသည္။
ဓါတ္ဆီႏွင့္ဒီဇယ္သည္စက္ပစၥည္းမ်ားအတြက္ဆန္စပါးျဖစ္သည္
စက္မွဳေတာ္လွန္ေရးအျပီးတြင္ စက္ေတြကုိလူေတြအားကုိးလာရသည္
ယုတၱိေဗဒအရ ဆန္ေစ်းၾကီးရန္မပူပင္ရေသာ ေျပတီဦးႏွင့္အိျႏ့ာေက်ာ္ဇင္တြင္ေမာ္ေတာ္ကားတစီးစီရွိၾကေပလိမ့္မည္။
အိမ္ကုိျပန္လာေသာ ညထဲသင္မျမင္ရေသာ္ျငား
ျမစ္ေရသည္စီးဆင္းသည္သာ
စြန္ပလြန္ယုိသည္ကိတ္မုန္႔ထဲတ၀က္ျမဳပ္ေနသည္
ေခ်ာကလက္ေတာင့္သည္ညဳိမဲေနသည္
ငွက္ေတြဆုိဖုိ႔သီခ်င္းအသစ္မရွိ
ေကာ္ဖီသည္ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိအျမဳပ္ထေနသည္။
က်ေနာ္ျပန္ေရာက္ေတာ့ အြန္ဂ်ဴယြမ္း တုိ႔မအိပ္ေသး။

KZေက

မီးလား၊ ပန္းလား၊ အားလုံးဟာအနက္ေကာက္ျခင္းလား

စာသားမွာ တခုႏွင့္အထက္ဗဟုိခ်က္ေတြရွိတယ္လုိ႔ အေဆာက္အဦလြန္သမားေတြကဆုိတယ္။ ဒါကစာသားရဲ႕ေ၀၀ါးေနတဲ့ အဓိပၸါယ္ေတြကုိခ်ဳပ္လုိက္တယ္။ စာသားကုိတိက်တဲ့အဓိပၸါယ္ တခုရွိလာေစတယ္ေပါ့။ စာသားဟာဆုိလုိရင္းကုိတည္ျငိမ္လာေစဖုိ႔ ဒြိစုံတြဲ (Binary Oppositions) ေတြဖန္တီးတည္ေဆာက္လုိက္ရတယ္။
ဒီအတြဲေတြထဲမွာအေပၚေအာက္ဖိစီးမွဳေတြ၀င္လာတယ္။ ဆုိလုိတာက အျဖဴဟာအမဲနဲ႔၊ အေကာင္းဟာအဆုိးနဲ႔၊ အခ်စ္ဟာအမုန္းနဲ႔ စတဲ့ဒြိစုံတြဲေတြမွာလူေတြက အျဖဴကုိအျပဳသေဘာျမင္ျပီးအမဲကုိအပ်က္သေဘာျမင္တယ္။ အခ်စ္ဟာ အေပါင္းလကၡဏာ အမုန္းဟာအႏုတ္သေဘာ စသည္ျဖင့္တဘက္ဘက္ကုိ ဦးစားေပးအျဖစ္ေကာက္ယူမိၾကတယ္။ တခုကတျခားတခုကိုအသာစီးကေနျပီးအဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆုိေစတာပဲ။ ဒီစုံတြဲေတြဟာ စာသားေတြထဲအျမဲလုိ ထင္ထင္ရွားရွားေတြ႔ရတာေတာ့မဟုတ္ဘူး။
Poststructuralist သမားေတြက ဒီအတြဲေတြကုိရွာ၊ ၾကားကဆက္သြယ္မွဳကုိျဖည္ပစ္လုိက္ျပီး စာသားရဲ႕တကယ့္မူလ သေဘာကို ဖမ္းဆုပ္ဖုိ႔ၾကဳိးစားတာ။ ဒါကုိပဲ Deconstruction လုိ႔ဆုိတာပါ။

၂။
‘အခ်က္အလက္ဆုိတာမရွိဘူး၊ အားလုံးအနက္ေကာက္ျခင္းပဲ’
နိေရွး
မူရင္းက “There are no facts, only interpretations.” ျဖစ္သည္။

ကဗ်ာဆရာက နိေရွးရဲ႕အဆုိအမိန္႔တခုကုိယူျပီး သူ႔ကဗ်ာကုိစဖြင့္လုိက္သည္။
ကဗ်ာရဲ႕႔ပထမစာေၾကာင္းမွာကုိပဲ အခ်က္အလက္နဲ႔ အနက္ေကာက္ျခင္းဟာ အတြဲတခုအေနနဲ႔ထြက္လာတယ္။
ဟုတ္တယ္၊ က်ေနာ္တုိ႔ေရွ႕မွာေျပာခဲ့ၾကတဲ့ ဒြိစုံတြဲေပါ့။
ဒီလုိလုပ္ၾကရေအာင္၊ က်ေနာ္တုိ႔စကားေျပာခန္းတခုေလာက္နားေထာင္ၾကည့္မယ္။
“ငါမနက္ကေစ်းထဲမွာ ေမာင္ဘတုိ႔ညီအကုိႏွစ္ေယာက္ကုိ ေအာင္ျမန္မာ လက္ဘက္ရည္ဆုိင္မွာေတြ႔ခဲ့တယ္။ သူ႔ညီကေအးေအးေဆးေဆးပါပဲ။ ငါ့ကုိေတာင္အစ္ကုိထုိင္ပါဦးလားေျပာေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့ေမာင္ဘၾကည့္ရတာ ငါ့တုိ႔ကုိသိပ္အစာေၾကပုံမေပၚဘူး။ ညကကိစၥကုိဒီေကာင္စိတ္ခုသြားပုံေပၚတယ္။”

ေကာင္းျပီ။ ဒီစကားေျပာခန္းမွာ အခ်က္အလက္နဲ႔ အနက္ေကာက္ခ်က္ေတြဟာ ေရာေထြးေနတယ္။
အခ်က္အလက္ေတြက ေျပာသူဟာ ေမာင္ဘတုိ႔ညီအကုိကုိေတြ႔ခဲ့တယ္။ ညီျဖစ္သူကသူ႔ကုိထုိင္ခုိင္းတယ္။ အနက္ေကာက္ခ်က္ေတြက ညီျဖစ္သူကပုံမွန္ဆက္ဆံတယ္။ ေမာင္ဘကေတာ့က်ေနာ္တုိ႔မသိတဲ့ ညက အျဖစ္အပ်က္တခုေပၚမွာ စကားေျပာသူကုိၾကည္လင္ပုံမရ ဆုိတာ သြားေတြ႔ရတယ္။
ဆုိေတာ့ အခ်က္အလက္ (fact) ဆုိတာကတိက်မွဳရွိတယ္။ အနက္ေကာက္ျခင္း (Interpretation) ဟာေထြျပားတယ္။ ေျပာသူရဲ႕ယူဆခ်က္တုိ႔ ခံစားမွဳတုိ႔ ပါလာတယ္။ မွန္ခ်င္မွမွန္မယ္။ မွန္ခ်င္လည္းမွန္မယ္။ ဒီဒြိစုံအတြဲမွာ ကဗ်ာဆရာဟာ အခ်က္အလက္ကုိအေပၚတင္ျပီး အနက္ေကာက္ျခင္းကုိဖိထားတာေတြ႔ရတယ္။ နဲနဲတဆင့္တက္လုိက္ရင္ ဒါဟာ ဒြိစုံတြဲရဲ႕ေပၚေအာက္ဖိစီးမွဳ (Hierarchy) လုိ႔ေျပာႏုိင္တယ္။ သူရည္ရြယ္ခ်င္မွရည္ရြယ္မယ္။ သုိ႔ေသာ္ ဆက္ဖတ္ေတာ့ဒီသေဘာက ပုိျပီးေပၚလြင္လာပါတယ္။

နိေရွးဟာလည္းငါ့အတြက္အခ်က္အလက္ထက္
အနက္ေကာက္ျခင္းသက္သက္ပဲ သူ႔ရဲ႕ေဆာ့ခရတၱိေပါ့
လူစည္ကားရာေစ်းထဲေျပး၀င္လာတယ္
‘ဖန္ဆင္းရွင္ေသဆုံးသြားျပီ”
ဇရသုစၾတ ဟာသူ႔ကုိယ္သူေဖါက္ခြဲပစ္လုိက္တယ္။

ကဗ်ာဆရာ ကုိးကားတဲ့ အဆုိအမိန္႔ကုိေရးခဲ့တဲ့ ထင္ရွားတဲ့ဂ်ာမာန္ေတြးေခၚရွင္ နိေရွး ကုိယ္တုိင္သည္ပင္လွ်င္ကဗ်ာဆရာအတြက္ေတာ့ အခ်က္အလက္မဟုတ္ဘူး။ အနက္ေကာက္ျခင္းပဲတဲ့။ သူဟာ နိေရွး ကုိတုိက္ရုိက္ထိေတြ႔ရတာမဟုတ္ဘူး။ တျခားသူေတြဖြင့္ဆုိသေလာက္ (သုိ႔မဟုတ္ရင္) သူနဲ႔နိေရွးနဲ႔ဟာ ၾကားကတျခားလူေတြရဲ႕ အနက္ေကာက္ျခင္းကုိ ဘာသာစကားကခြင့္ျပဳသေလာက္သာသိရတာ။ ဒါဘယ္ေလာက္မွန္မယ္သူမသိဘူးလုိ႔ဆုိခ်င္ပုံပဲ။

ဆက္တုိက္ဆုိသလုိပင္ ကဗ်ာဆရာသည္ နိေရွးရဲ႕ ေနာက္ထပ္ အဆုိအမိန္႔တခုကုိေဖာ္ျပသည္။ ဖန္ဆင္းရွင္ေသဆုံးသြားျပီ။ မူရင္းက God is dead. ဒီအဆုိအမိန္႔ကေတာ့ နိေရွး ရဲ႕နာမည္ေက်ာ္ နာေရးေၾကာ္ညာျဖစ္သည္။ ဒိြစုံတြဲမွာ ဖန္ဆင္းရွင္ေသဆုံးသြားျပီ ရဲ႕က်န္တဖက္ကဘာျဖစ္မလဲ။ ဖန္ဆင္းခံရသူေတြသာက်န္ခဲ့တယ္ဆုိတာေပါ့။ ဒါကဗ်ာဆရာေျပာခ်င္တဲ့အခ်က္ျဖစ္ပုံရတယ္။ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ကုိၾကားေစခ်င္တဲ့သေဘာကိုေတြ႔ရတယ္။ ဘာလုိ႔လဲဆုိေတာ့ လူစည္ကားတဲ့ေစ်းရဲ႕ဆူညံ ပ်ားပန္းခတ္မွ်လွဳပ္ရွားသြားလာမွဳ ရစ္သမ္ ကုိဒီစကားလုံးနဲ႔ေဖာက္ခြဲပစ္လုိက္တာကုိး။
ဖန္ဆင္းရွင္ေသျပီ ဖန္ဆင္းခံရတဲ့ လူသာမာန္ေတြပဲက်န္ရွိေနတယ္ဆုိတာဟာ ပတ္၀န္းက်င္မွာရွိေနတဲ့လူအုပ္ၾကီးရဲ႕ နဲနဲခ်ဲ႕ကားေျပာရရင္ ေခတ္ၾကီးတခုလုံးရဲ႕ အာရုံစုိက္ခံရမွဳကုိေတာင္းဆုိလုိက္တယ္။ ဒါဟာအနဲဆုံး ကဗ်ာဆရာရဲ႕သိစိတ္ရွိရွိ (သုိ႔) မသိစိတ္ထဲကေန ကဗ်ာဖတ္သူကိုေပးလုိက္တဲ့ အခ်က္အလက္တခုမဟုတ္ရင္ေတာင္မွ အနက္ဖြင့္မွဳတခုေတာ့ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ေပလိမ့္မယ္။

မဟုတ္ဘူး ငါဟာဆူပါမင္းမဟုတ္ဘူး
ငါ့မွာဗလလည္းမရွိဘူး အသားကပ္၀တ္စုံလည္းမရွိဘူး
ေလထဲလည္းမပ်ံတတ္ဘူး
အမ်ားနည္းတူေနထုိင္တတ္မွဳဆုတံဆိပ္ေတြ
ငါ့ရင္ဘတ္သားမွာတန္းစီလုိ႔ တဆင့္ ႏွစ္ဆင့္ သုံးဆင့္
ငါ့ရင္ဘတ္ထဲကႏွလုံးသားဟာတခ်က္ျပီးတခ်က္သတိေပးတယ္
ဒုိင္ခြက္ကဂဏန္းေတြဟာတလုံးစီ ေလွ်ာ့လာတယ္
၂၅ - ၂၄ - ၂၃ - ၂၂ - ၂၁

ဒီအပုိဒ္မွာေတြ႔ရတဲ့ ဆူပါမင္းမဟုတ္တာ ဗလမရွိတာ အမ်ားနည္းတူ ဤကုိကၽႊဲဖတ္တာ ဟာ လူသာမန္ေတြ ထဲကတေယာက္ အျဖစ္ကဗ်ာဆရာဖြဲ႔ဆုိလုိတာျဖစ္တယ္။ ႏွလုံးဟာတခ်က္ခ်င္းခုန္ေနတယ္။ သာမန္ေနထုိင္မွဳမွ်သာ ထူပိန္းေနျပီး ဒီ့အတြက္ရတဲ့ မလုပ္၊မရွဳပ္၊မျပဳတ္ ဆုတံဆိပ္ေတြသာ တဆင့္ျပီးတဆင့္ျမင့္တက္လာတယ္။ အေပါစားရွင္သန္မွဳျမင့္မားလာတာရဲ႕အျခားတဘက္မွာ ရခဲတယ္ဆုိတဲ့လူ႔ဘ၀ဟာလက္က်န္နဲလာတယ္။ တခ်က္ခ်င္း တနာရီခ်င္း တရက္ခ်င္း ေန႔ေတြ နာရီေတြ မိနစ္ေတြ အသက္ဟာတလိမ့္ခ်င္း စိမ့္က်ေနတယ္။

၂၀
ဒီညသတင္းမွာမင္းငါ့ကုိေတြ႕ရွိရမွာျဖစ္တယ္
အလကားေတြစည္ကားတဲ့ စကားလုံးအပုိင္းအစေတြ
အဓိပၸါယ္က်ဲက်ဲ အကြက္အကြက္ေတြ
အနက္ေတြလုိက္ေကာက္ရတဲ့လက္ပတ္ေတြ
အေကာင္းဆုံးကဗ်ာေရးနည္းဆုိတာမရွိေတာ့ဘူး။

လက္ရွိအေနအထားေတြကိုေလွာင္ေျပာင္ဖုိ႔ၾကဳိးစားလုိက္တဲ့ ကဗ်ာဆရာရဲ႕မဲ့ျပဳံးကုိဒီအပုိဒ္မွာေတြ႔ရပါေတာ့တယ္။
လူသာမန္ လူဗလံေလး ဟာ ဒီေန႕ညေနခင္းသတင္းထဲမွာပါလာေတာ့မယ္တဲ့။ တယ္ဟုတ္ပါလား။ အေရးမပါဘူးဆုိေပမဲ့ သူဟာအေရးၾကီးတဲ့သတင္းေတြထဲကတခုျဖစ္ေတာ့မယ္။ အေရးမၾကီးဘူးအျမဲေ၀၀ါးေနတယ္ဆုိတဲ့ဘာသာစကား။ စကားလုံးအက်ဳိးအပဲ့ အပုိင္းအစ ေတြနဲ႔စည္ကားေနတာဘယ္မွာလည္း။ အဓိပၸါယ္က်ဲက်ဲတခြက္၊ မႏ ၱေလးစီဘီယာ၂ ခြက္၊ ကဗ်ာဆရာဟာ ေလးနက္မွဳရွိသင့္တဲ့ အဓိပၸါယ္ဆုိတာကုိ က်ဲက်ဲ တုိ႔ အကြက္အကြက္တုိ႔နဲ႔ေလွ်ာ့ခ်ဖုိ႔ၾကဳိးစားတယ္။
က်ေနာ္တုိ႔ဟာ အျမဲတမ္းအဓိပၸါယ္ေတြကုိပဲလုိက္ရွာေနၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဓိပၸါယ္ကိုက်ေနာ္တုိ႔လုပ္ႏုိင္တာမွမဟုတ္တာ။ သူဟာကြဲျပားျခားနားမွဳေၾကာင့္ျဖစ္လာတာ။ ဘာသာစကားရဲ႕မျပည့္စုံတဲ့တီထြင္မွဳကပိတ္ဆုိ႔ထားတဲ့အရာ။ အုိးထရက္ဖုိ႔ဒ္ထဲေလွ်ာက္ေျပးေနတဲ့ ရုိင္ယန္ဂစ္လုိေပါ့။ ဆိပ္ခံေဘာတံတားမွာကုန္တင္ကုန္ခ် အလုပ္သမားေတြကုိၾကီးၾကပ္ရသူတဦးလုိေပါ့။ ခင္ဗ်ားတုိ႔ဟာအေရးပါတဲ့လက္ပတ္ေတြနဲ႔ ျပန္႔က်ဲေနတဲ့ အဓိပၸါယ္ေတြကုိလုိက္ေကာက္ဖုိ႔ၾကဳိးစားေနၾကတာကလား။ သုိ႔ေပမယ့္က်ေနာ္ေျပာခ်င္တယ္။ ဒီမယ္ အေကာင္းဆုံးကဗ်ာေရးနည္း ဆုိတာကေတာ့ျဖင့္ မရွိေတာ့ေပဘူး။

က်ေနာ္ဟာနိေရွးရဲ႕နာမည္ေက်ာ္ဇတ္ေကာင္ ဇရသုစၾတလည္းမဟုတ္ဘူး။ နိေရွးစြန္႔ပစ္လုိက္တဲ့ ခင္ဗ်ားတုိ႔အားလုံး (သို႔) လူ႔အဖြဲ႔အစည္းၾကီးတခုလုံး အားကုိးတဲ့ ယုံၾကည္တဲ့ ဖန္ဆင္းရွင္လည္းမဟုတ္ဘူး။ ဒီညသတင္းထဲဖ်တ္ခနဲပါလာမဲ့ အခ်က္အလက္ကေလးတခုပါ။ အစက္အေျပာက္ေလးတခုပါ။ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္မွာ ရံဖန္ရံခါမုိးသက္ေလျပင္း မ်ားၾကေရာက္ျပီးလွဳိင္းၾကီးႏုိင္ပါသည္ ဆုိတဲ့ အခ်က္အလက္ေလးတခုပဲ။ ဤတြင္သတင္းမ်ားကုိေၾကညာလုိ႔ျပီးပါျပီ ဆုိတာနဲ႔ေမ့ပစ္လုိ႔ရႏုိင္တဲ့ အခ်က္အလက္ေလးတခုေလာက္ပါပဲ။
ဒါေပမဲ့ ဇရသုစၾတ တဲ့ ငါ့အလုပ္ငါလုပ္ျပီးျပီလုိ႔ေတာ့ကဗ်ာဆရာကဆုိေလရဲ႕။ ကဗ်ာဆရာထားရစ္ခဲ့တဲ့ေနာက္ဆုံးဒြိစုံဟာ သူေပးခ်င္တဲ့ေနာက္ထပ္အခ်က္အလက္တခုလည္းျဖစ္ေပလိမ့္မယ္။

မဟုတ္ဘူး ငါဟာဇရသုစၾတမဟုတ္ဘူး
ငါဟာဖန္ဆင္းရွင္လည္းမဟုတ္ဘူး
ဒီညသတင္းမွာငါဟာလည္းမင္းအတြက္
ေမ့လြယ္ေပ်ာက္လြယ္ အခ်က္အလက္သက္သက္ပဲ
ျဖစ္လိမ့္မယ္။
ဇရသုစၾတ
၁၈ မိနစ္တိတိေနာက္က်တဲ့ ဇရသုစၾတ
ငါ့အလုပ္ငါလုပ္ျပီးျပီ
မင္းလုပ္စရာရွိတာဆက္လုပ္။

၃။
ကဗ်ာဖတ္ျပီးျပီးခ်င္းပဲက်ေနာ့္စိတ္ထဲမွာတခုခုဟာ ကဗ်ာရဲ႕ဗဟုိခ်က္ကေနလြတ္ေနတဲ့ခံစားမွဳကိုရတယ္။ ဟုတ္တယ္။ ေဆာ့ခရတၱိဟာ အစြန္အဖ်ားတေနရာမွာမိွန္ျပစြာရပ္ေနတယ္။ သူ႔ကုိက်ေနာ္ကဗ်ာနဲ႔ၾကဳိးစားခ်ိတ္ဆက္လုိက္တုိင္းသူဟာလြတ္ထြက္ေနတယ္လုိ႔ခံစားရတယ္။ ကဗ်ာထဲမွာမေနပဲ ကဗ်ာအျပင္ဘက္ကေနတခ်ိန္လုံးေစာင့္ၾကည့္ေနတာ ေဆာ့ခရတၱိမ်ားလား။ ေအသင္ျမဳိ႕ၾကီးသားမ်ားက ခုလက္ခံထားတဲ့အယူအဆကိုစြန္႔မလား ေမးေတာ့ ေဆာ့ခရတၱိကအဆိပ္ခြက္ကုိ အားျဖည့္ဘီယာစေတာက္လုိ ေကာက္ေမာ့ခ်လုိက္တာအားလုံးသိျပီးျဖစ္မွာပါ။
သူမွန္တယ္ထင္တဲ့ယုံၾကည္ခ်က္နဲ႔သူဟာတခ်က္ထဲက်င္းစိမ္သြားခဲ့တယ္။ သူ႔အသက္ကုိတစက္ခ်င္းစိမ့္အက်မခံခဲ့ဘူး။
ဒါေပမဲ့ ေခတ္တုိင္းမွာ အဆိပ္ခြက္ဟာျပန္ျပီးျပည့္လွ်ံလာစျမဲပဲ။ လူမ်ားစုရဲ႕အထုိင္က်ေနတဲ့အေတြးအေခၚေတြကုိျငင္းဖုိ႔ ဖိစီးထားတဲ့လက္ပတ္ေတြကုိျငင္းဖုိ႔ ေဆာ့ခရတၱိခ်န္ထားခဲ့တဲ့စိမ္းဖန္႔ဖန္႔အခ်ဳိရည္ဟာ ယေန႔ရဲ႕မီးလွ်ံထဲလွ်ံက်ေနစျမဲပဲ။
၃.၁။
လုပ္စရာရွိတာဆက္လုပ္ ၾကဖုိ႔ပဲ။

၄။
ဇရသုစၾတ မင္းလုပ္စရာရွိတာဆက္လုပ္
ေဇယ်ာလင္း

‘အခ်က္အလက္ဆုိတာမရွိဘူး၊ အားလုံးအနက္ေကာက္ျခင္းပဲ’
နိေရွး

နိေရွးဟာလည္းငါ့အတြက္အခ်က္အလက္ထက္
အနက္ေကာက္ျခင္းသက္သက္ပဲ သူ႔ရဲ႕ေဆာ့ခရတၱိေပါ့
လူစည္ကားရာေစ်းထဲေျပး၀င္လာတယ္
‘ဖန္ဆင္းရွင္ေသဆုံးသြားျပီ”
ဇရသုစၾတ ဟာသူ႔ကုိယ္သူေဖါက္ခြဲပစ္လုိက္တယ္။

မဟုတ္ဘူး ငါဟာဆူပါမင္းမဟုတ္ဘူး
ငါ့မွာဗလလည္းမရွိဘူး အသားကပ္၀တ္စုံလည္းမရွိဘူး
ေလထဲလည္းမပ်ံတတ္ဘူး
အမ်ားနည္းတူေနထုိင္တတ္မွဳဆုတံဆိပ္ေတြ
ငါ့ရင္ဘတ္သားမွာတန္းစီလုိ႔ တဆင့္ ႏွစ္ဆင့္ သုံးဆင့္
ငါ့ရင္ဘတ္ထဲကႏွလုံးသားဟာတခ်က္ျပီးတခ်က္သတိေပးတယ္
ဒုိင္ခြက္ကဂဏန္းေတြဟာတလုံးစီ ေလွ်ာ့လာတယ္
၂၅ - ၂၄ - ၂၃ - ၂၂ - ၂၁

၂၀
ဒီညသတင္းမွာမင္းငါ့ကုိေတြ႕ရွိရမွာျဖစ္တယ္
အလကားေတြစည္ကားတဲ့ စကားလုံးအပုိင္းအစေတြ
အဓိပၸါယ္က်ဲက်ဲ အကြက္အကြက္ေတြ
အနက္ေတြလုိက္ေကာက္ရတဲ့လက္ပတ္ေတြ
အေကာင္းဆုံးကဗ်ာေရးနည္းဆုိတာမရွိေတာ့ဘူး။

မဟုတ္ဘူး ငါဟာဇရသုစၾတမဟုတ္ဘူး
ငါဟာဖန္ဆင္းရွင္လည္းမဟုတ္ဘူး
ဒီညသတင္းမွာငါဟာလည္းမင္းအတြက္
ေမ့လြယ္ေပ်ာက္လြယ္ အခ်က္အလက္သက္သက္ပဲ
ျဖစ္လိမ့္မယ္။

ဇရသုစၾတ
၁၈ မိနစ္တိတိေနာက္က်တဲ့ ဇရသုစၾတ
ငါ့အလုပ္ငါလုပ္ျပီးျပီ
မင္းလုပ္စရာရွိတာဆက္လုပ္။

၅။
က်ေနာ့္ဘက္က အနက္ေကာက္ၾကည့္ျခင္းသက္သက္မွ်သာပါ။

KZေက

မီးလား၊ ပန္းလား။ နီရဲေသာဘာသာစကား၏ေျခရာ

Structuralism မွာတုန္းက signifier နဲ႔ signified အေၾကာင္းေျပာၾကတယ္။ ျမင္းလုိ႔ေျပာလုိက္ေတာ့ ျမင္းဆုိတဲ့စကားလုံးနဲ႔ ျမင္းလုိ႔ကုိင္တြယ္ညႊန္ျပလုိ႔ရတဲ့ျပင္ပကသက္ရွိ၊(အရာ၀ထၳဳစသည္)တခုနဲ႔ဆုိျပီး အညႊန္းနဲ႔ အညႊန္းခံ ကုိနားလည္ခဲ့တယ္။ ဒါတင္မက ထုိႏွစ္ခုၾကား အဆက္အစပ္မဲ့ပုံကုိပါသိခဲ့ၾကတယ္။ ဘယ္သူကမွ ျမင္းကုိဘာလုိ႔ျမင္းလုိ႔ေခၚရသလဲမသိသလုိေမးလည္းမေမးခဲ့ၾကဘူး။ ျပီးေတာ့ ျမန္မာကျမင္းလုိ႔ေျပာျပီး အဂၤလိပ္က Horse လုုိေျပာတာ အတူတူပဲ။ ငါတုိ႔ဒီတိရိစာၦန္ကုိျမင္းလုိ႔ေခၚတာ သူတုိ႔ Horse လုိ႔ေခၚတာထက္ပုိသင့္ေတာ္တယ္ဆုိတာမ်ဳိးဘယ္သူကမွ မႏွဳိင္းယွဥ္ခဲ့ၾကဘူး။ ဆုိလုိတာက ဘာသာစကားနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔က်ေနာ္တုိ႔ဟာ ကုိယ့္ဘာသာစကားနဲ႔ကုိယ္ သီးျခားယုံၾကည္မွဳရွိခဲ့ၾကတယ္။ ျမန္မာကထြက္တဲ့သစ္ကႏုိင္ငံျခားသစ္ေတြထက္ပုိေကာင္းတယ္လုိ႔ေျပာေပမဲ့ ျမန္မာလုိကၽြန္းသစ္လုိ႔ေခၚတာ အဂၤလိပ္လုိ teak လုိ႔ေခၚတာထက္ပုိသဘာ၀က်တယ္လုိ႔ဘယ္သူမွမႏွဳိင္းယွဥ္ၾကဘူး။ အဆက္အစပ္မဲ့တယ္ဆုိေပမဲ့ မံမံ ဆုိေတာ့စားစရာေပါ့။ အီးအီးဆုိေတာ့ရြံစရာေပ့ါ။ သားသား ဟုိအေကာင္ဘာေကာင္လဲေျပာလုိက္စမ္းဆုိေတာ့ ေၾကာင္ေပါ့၊ ေခြးေပါ့။ ဒီေကာင္ေလးအတတ္ျမန္လုိက္တာေပါ့။ ဆုိေတာ့ ဘာသာစကားရဲ႕သတ္မွတ္ခ်က္ ေတြေပၚမွာ အားလုံးသက္ေတာင့္သက္သာရွိစြာသဘာ၀အေလွ်ာက္သင္ယူ လက္ခံႏုိင္ခဲ့ၾကတယ္။
ေရွ႕မွာတုန္းကက်ေနာ္တုိ႔ဘာသာစကားနဲ႔အဓိပၸါယ္အေၾကာင္းေျပာေတာ့အဓိပၸါယ္ကိုက်ေနာ္တုိ႔လုပ္ေနတာ မဟုတ္ဘူးလုိ႔ေျပာခဲ့တယ္။ အဓိပၸါယ္ဆုိတာျခားနားျခင္းကျဖစ္လာတာလုိ႔ေျပာခဲ့တယ္။ နမူနာတခုေလာက္ျပန္ ၾကည့္ၾကရင္ ဥပမာ မီးပြိဳင့္မွာမီးနီတဲ့အခါက်ေနာ္တုိ႔ရပ္ၾကရတယ္။ ဒီလုိမီးနီရင္ရပ္ဆုိတဲ့အသိဟာ သူ႔ခ်ည္းရပ္တည္ေနတာေတာ့မဟုတ္ဘူး။ မီ၀ါနဲ႔ မီးစိမ္းနဲ႔ဆက္စပ္ျပီးရလာတဲ့အဓိပၸါယ္ပဲ။ မတူလုိ႔ျဖစ္လာရတဲ့ အဓိပၸါယ္ပဲ။ စကားလုံးတခု၊ စာသားတခုဟာ သူ႔ခ်ည္းအဓိပၸါယ္မရွိဘူး။ မီးနီကိစၥမွာ သုံးပြင့္ဆုိင္ Structure တခုကေနအဓိပၸါယ္ကုိထုတ္ေပးလုိက္တာ။ အနီဆုိတာ ရပ္ဆုိတာမ်ဳိးအျမဲယူလုိ႔ဘယ္ျဖစ္ေတာ့မလဲ။ စိန္ပန္းအနီဟာေလာကအပူကုိအံတုတဲ့အဓိပၸါယ္ျဖစ္လာႏုိင္တယ္၊ ႏွင္းဆီအနီဟာ ခ်စ္ျခင္းရဲ႕ရဲရင့္မွဳျဖစ္လာႏုိင္တယ္။ စကားလုံးေတြဟာမတည္ျငိမ္ဘူး။ အခ်ိန္အလုိက္ ေနရာအလုိက္ အဓိပၸါယ္ေတြ ေျပာင္းေနတယ္။ ဘာသာစကားဆုိတာက သူ႔အရင္ရွိေနတဲ့အရာေတြကုိဖြင့္ဆုိဖုိ႔ေပၚလာတာ ဆုိေပမဲ့ တကယ္တမ္းက်ေတာ့ အစစ္အမွန္တရားကုိေဖာ္ျပဖုိ႔ရာမစြမ္းသာဘူး။ လူနဲ႔တကယ့္အစစ္အမွန္တရားၾကားမွာ ဘာသာစကားနဲ႔အျမဲကာစီးထားျခင္းခံရတယ္လုိ႔ ေျပာဖုိ႔ျဖစ္လာတယ္။

ဒီေတာ့ သူ႔တည္ေဆာက္ပုံစံနစ္ကုိနားလည္ဖုိ႔လုိတယ္။ မိမိကုိယ္ကုိယ္ နဲ႔ ကမာၻၾကီးကုိ နားလည္ဖုိ႔ဆုိတာ ဘာသာစကား ဟာအခ်က္အခ်ာပဲလုိ႔ Structuralist ေတြကယူခဲ့ၾကတယ္။ ဘာသာစကားကုိအဓိကထားတဲ့အခ်က္ကုိ Poststructuralist ေတြကဆက္ယူခဲ့ၾကပါတယ္။ Structuralism မရွိရင္ Post structuralism ဆုိတာလည္းမရွိႏုိင္ဘူး။ သူတုိ႔ဟာ ခက္ရင္းရဲ႕ခြႏွစ္ဘက္ပဲ။ သုိ႔ေပမဲ့ ဒီႏွစ္ခုအဓိကကြဲလြဲခ်က္ကလည္း ဘာသာစကားေပၚမွာပဲရွိေနတယ္။
ဘာသာစကားဟာထင္သေလာက္မရုိးစင္းဘူး။ သူ႔မွာထူးျခားခ်က္ေတြရွိတယ္။ ေမာင္ခ်စ္ရဲ႕ ျမင္းက ဒီရြာမွာေတာ့ အေခ်ာဆုံးပဲ အေျပးႏုိင္ဆုံးပဲလုိ႔ ဘာသာစကားကုိသုံးျပီးရွင္းျပႏုိင္တယ္။ ျမဳိ႕တက္ေတာ့ငါ့ေကာင္ေရ လုိင္းကားေတြေမာင္းတာကေသာက္က်ဳိးနဲျမန္တာကလားလုိ႔လဲပဲ ဘာသာစကားကုိသုံးျပီးရွင္းျပႏုိင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘာသာစကားတခုအေၾကာင္းကုိ ဘာသာစကားမသုံးပဲ ဘာနဲ႔ရွင္းျပလုိ႔ရမလဲဆုိေတာ့ အင္းဒါေတာ့အဲ လုိ႔ေျပာရေတာ့တယ္။ ျမင္းကုိ ဒါမွမဟုတ္ ကားကုိ သူ႔အျပင္ဘက္ထြက္ျပီး ၾကည့္ျပီး ေျပာျပ ရွင္းျပႏုိင္ေပမဲ့ ဘာသာစကားကုိသူ႔အျပင္ဘက္ကၾကည့္ျပီးေျပာလုိ႔မရဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ဟာပိတ္မိေနတယ္၊ ဒါေပါ့ ဘာသာစကားထဲမွာေပါ့။ က်ေနာ္တို႔ဟာ Structure ေတြကုိျမင္ျပီးနားလည္ ေနတာမဟုတ္ဘူးတဲ့။ က်ေနာ္တုိ႔ဟာ Structure ထဲမွာေနေနရတာတဲ့။ က်ေနာ္တုိ႔ဟာ ဘာသာစကားကုိအသုံးျပဳဖုိ႔အတြက္ သူကတည္ေဆာက္ထားတဲ့စံနစ္ရဲ႕ထိမ္းခ်ဳပ္မွဳကုိခံလုိက္ရတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ဟာကုိယ္ေျပာခ်င္တဲ့ စကားရဲ႕အဓိပၸါယ္ကုိမထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ဘူး။ ကုိယ္ေရးခ်င္တဲ့စာသားရဲ႕အဓိပၸါယ္ကုိမထိမ္းခ်ဳပ္ႏုိင္ဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ကဘာသာစကားကုိသံုးေနတာမဟုတ္ဘူး။ ဘာသာစကားကလူကုိသုံးေနတာလုိ႔ဆုိတယ္။ ဒီေတာ့ ဘာသာစကားကုိ ကရိယာတန္ဆာပလာအျဖစ္သုံးျပီးအႏုပညာကုိဖန္တီးေနတယ္ဆုိတာက ဒါရီဒါ ေျပာခ်င္တာနဲ႔လြဲေနတယ္လုိ႔ေျပာမယ္ဆုိေျပာႏုိင္တယ္ေပ့ါ။
သူေျပာတဲ့အတုိင္းျပန္ေျပာရရင္ Il n’y a de hors-texte (there is nothing outside text) ေပါ့။ စာသားရဲ႕အျပင္မွာဘာမွမရွိဘူးတဲ့။ ဒီလုိေျပာင္းလာတာ Post structuralism အျမင္ျဖစ္တယ္။ ဒါဟာ ဒါရီဒါ (Jacques Derrida 1930-2004) ရဲ႕အယူအဆျဖစ္ျပီး သူ႔ရဲ႕ Of Grammatology (1967) မွာ Deconstruction ဆုိတဲ့စကားလုံးကုိစတင္မိတ္ဆက္အသုံးျပဳခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္သူျမင္တဲ့ အေဆာက္အအုံလြန္၀ါဒ ဟာ Deconstruction လုိ႔လည္းလူသိမ်ားတယ္။ Structuralism သမားေတြရဲ႕ တည္ေဆာက္ပုံစံနစ္ေတြကုိ ျပန္ျပီးပုိင္းျဖတ္ၾကည့္လုိ႔မုိ႔ Deconstruction လုိ႔သုံးတာျဖစ္ျပီး ဒါရီဒါ နဲ႔ Deconstruction ဟာခြဲလုိ႔မရေအာင္ ျဖစ္လာခဲ့ရတယ္။

KZေက

၁၆။ အားလုံးမလြတ္ေျမာက္မခ်င္းမည္သူမွ်လြတ္ေျမာက္လိမ့္မည္မဟုတ္

ဥေရာပေပါင္းစည္းေရးအတြက္စဥ္းစားလာရသည့္အခ်က္တခ်က္မွာ ကမာၻလုံးစီးပြားေရးစံနစ္၏ ႏုိင္ငံတခုခ်င္းေပၚသုိ႔ရုိက္ခတ္ခ်က္ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ေယဘူယ်ဆုိရလွ်င္ ေခတ္မွီဖံြ႕ျဖဳိးျပီးနည္းပညာ ေရွ႕တန္းေရာက္ေနသည့္စက္မွဳႏုိင္ငံၾကီးမ်ားတြင္ စီးပြားေရးဖံြ႕ျဖဳိးမွဳအတြက္ ႏုိင္ငံေရးႏွင့္လူမွဳေရးဘက္တြင္ ေပးဆပ္ရတတ္သည္ဆုိသည့္အခ်က္ျဖစ္သည္။ ဒါေတြက အလုပ္လက္မဲ့ႏွဳန္းမ်ားလာျခင္း၊ ဆင္းရဲမြဲေတမွဳ ႏွင့္ ၀င္ေငြမညီမွ်မွဳတုိ႔ျဖစ္သည္။ အဆုိပါအခ်က္မ်ားကလူမွဳေပါင္းစည္းေရးကုိေျပေလွ်ာ့ေစသည္။ ျပည္တြင္းႏုိင္ငံေရးတည္ျငိမ္မွဳကိုထိပါးေစသည္။ လူမွဳဖူလုံေရးစံနစ္၊ အလုပ္သမားေစ်းကြက္ကုိအေလွ်ာ့ အတင္းျပဳျခင္း၊ ျပန္လည္ျဖန္႔ျဖဴးေရးေပၚလစီ တုိ႔ျဖင့္အထက္ကဆုိခဲ့သည့္အက်ပ္အတည္းမ်ားကုိေျဖရွင္းႏုိင္သည္။
သုိ႔ေသာ္ ကမာၻလုံးစီးပြားေရး ႏွင့္ ေငြေၾကးေစ်းကြက္တုိ႔က စီးပြားေရးဖြံ႕ျဖဳိးမွဳ၏ေဘးထြက္ျပႆနာမ်ားကုိ လူမွဳဖူလုံေရးစံနစ္ျဖင့္ထိမ္းေက်ာင္းႏုိင္စြမ္းကုိ ထိခုိက္လာေစသည္။ ဆုိလုိသည္မွာကမာၻလုံးစီးပြားေရးႏွင့္ အတူေပၚေပါက္လာေသာ ႏုိင္ငံစုံေကာ္ပုိးေရးရွင္းၾကီးမ်ားကသူတုိ႔ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသည့္ႏုိင္ငံတြင္ အလုပ္သမား ေစ်းကြက္ကိုဥပေဒမ်ားသုံးျပီးထိမ္းခ်ဳပ္လာပါက အျခားလုပ္အားေစ်းခ်ဳိ ျပီးကန္႔သတ္မွဳနဲသည့္ႏုိင္ငံသုိ႔ေျပာင္းေရြ႕ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံေပလိမ့္မည္။ ဒီျခိမ္းေျခာက္မွဳကႏုိင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမွဳမ်ားစီး၀င္လာရန္၊ ၀င္လာျပီးသားျမွဳပ္ႏွံမွဳမ်ားျပန္ထြက္မသြားေစရန္ ထုိလုပ္ငန္းမ်ားအရင္းအႏွီးမ်ားအတြက္အခြန္အေကာက္ႏွဳန္းမ်ား ကိုတုိးျမွင့္ေကာက္ခံရန္မလြယ္ကူေပ။ တဘက္တြင္လည္းလူမွဳဖူလုံေရး၀န္ထုပ္၀န္ပုိးကလည္းရွိျပန္သည္။ အခြန္ေငြတုိးခ်ဲ႕ေကာက္ခံဖုိ႔ကလည္းအျမဲလုိက်ားျမီးဆြဲရသလုိျဖစ္ေနသည့္အတြက္ အစုိးရ၏အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱယားလည္ပတ္ေစမည့္ ဘတ္ဂ်က္လုိေငြကိုရွာေဖြရန္ခက္ခဲလာေပသည္။
ဒီျပႆနာေတြကိုေျဖရွင္းရန္ ဟာဘားမားကျဖစ္ႏုိင္ေျခႏွစ္ခုတင္ျပထားသည္။ ပထမတခ်က္က အသုံးစရိတ္ ေတြကုိေလွ်ာ့ခ်၊ ေလဘာမားကက္ကုိဖြင့္ေပးထား၊ သုိ႔ေသာ္လူမွဳဖူလုံေရးကိုမလုပ္ႏွင့္ေတာ့။ ဖ်ားမယ္နာမယ္ဆုိ ကုိယ့္စရိတ္နဲ႔ကုိယ္ကု၊ ေဆးရုံတက္လုိ႔ကေတာ့စုထားတာေလးေတြထုတ္သုံးေပေတာ့။ ဆုိလုိတာကႏုိင္ငံသား ေတြစီးပြားေရးဘက္ကအသာရထားသမွ် လူမွဳေရးႏွင့္ႏုိင္ငံေရးတြင္ျပန္လည္ေပးဆပ္ရေပေတာ့မည္။ ဒါကနီယုိလစ္ဘရယ္နည္း၊ ဟာဘားမားသိပ္သေဘာေတြ႔ပုံမေပၚ။ ေနာက္တနည္းက ႏုိင္ငံေရးကုိပါ ကမာၻလုံးဇတ္သြင္းဖုိ႔ျဖစ္သည္။ ကမာၻပတ္ေနသည့္ လက္ရွိဂလုိဘယ္စီးပြားေရးကိုႏွင္တံေလးႏွင့္ ေမာင္းဖုိ႔ျဖစ္သည္။ ဒီအယူအဆကုိအားလုံးကမ်က္ခုံးပင့္ျပီးၾကည့္ၾကသည္။ ဟုတ္ပါ့မလားေမာင္ကာလုရဲ႕ဆုိသည့္မ်က္ႏွာေပးေတြနဲ႔။ ဟာဘားမားကေတာ့ေအာင္ျမင္မည္မဆုိ။ စမ္းၾကည့္ရမည္တဲ့။ ခုကုိပဲစတင္ေနပါျပီ။ ဥေရာပယူနီယံျဖစ္သည္။ ဟာဘားမားကေတာ့ ဒါကပုံစံေျပာင္းတာမဟုတ္။ တုိးခ်ဲ႕ေနျခင္းလုိ႔ဆုိသည္။ စံနစ္တခုကေန၊ ပံုစံတခုကေန တျခားတခုကုိ ကူးေျပာင္းေနတာမဟုတ္။ ပုံစံတူကိုတုိးခ်ဲ႕ေနျခင္းဟုဆုိသည္။ ေဒသမတူ၊ ဘာသာစကားမတူ၊ ယဥ္ေက်းမွဳအေျခခံမတူသည့္ အဖြဲ႔၀င္ႏုိင္ငံမ်ားအားလုံး ဥေရာပသမဂၢဆုိသည့္ေခါင္းစဥ္တခုတည္း ေအာက္တြင္မည္သုိ႔စုစည္းၾကမည္နည္း။ ဒါလည္းပဲ ေမးစရာေကာင္းသည့္အခ်က္တခုျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္ ယဥ္ေက်းမွဳေပါင္းစုံေရာျပြန္းလာျပီး လူမ်ားေရႊ႕ေျပာင္းေနထုိင္ႏုိင္စြမ္းအားျမင့္လာသည့္ အတြက္ေရရွည္တြင္လည္းႏုိင္ငံဆုိသည့္စည္းတခုတားျပီး အထီးတည္းေနဖုိ႔မလြယ္ေတာ့ပါဟု ဟာဘားမားကေထာက္ျပထားသည္။ ယဥ္ေက်းမွဳမ်ားအျပန္အလွန္ေလ့လာျခင္း၊ ခရီးသြားလာမွဳမ်ားလြယ္ကူေအာင္ျပဳလုပ္ျခင္း၊ တကၠသုိလ္မ်ားတြင္ကူးေျပာင္းပရုိဂရမ္မ်ားထဲ့သြင္းျခင္း တုိ႕သည္အဖြဲ႔၀င္ႏုိင္ငံမ်ားအတြင္း ေကာင္းမြန္ေသာနားလည္ယုံၾကည္မွဳကိုေရရွည္တြင္ေပးေပလိမ့္မည္။ ဥေရာပအဖြဲ႔၀င္ႏုိင္ငံမ်ားအေနျဖင့္အေစာပုိင္းကာလမ်ားတြင္ ေဒသသတ္မွတ္ခ်က္အရႏုိင္ငံပုံစံယွဥ္ျပဳိင္မွဳမ်ားရွိ ေနေပဦးမည္။ သုိ႔ေသာ္တခ်ိန္တြင္ယူနီယံအဆင့္ထိနားလည္တုိးျမွင့္ခံစားလာႏုိင္မည္ဟုဆိုသည္။ ဒီပုံစံကသင္ခန္းစာႏွင့္အေတြ႔အၾကဳံမ်ားသည္ ေကာ္စမုိေပၚလီတန္ကမာၻ႔ႏုိင္ငံေရးထဲကုိ၀င္ေရာက္လာ ႏုိင္ေပလိမ့္မည္။ ေနာက္ဆုံးသြားမည့္ပန္းတုိင္မွာ ကမာၻေစ်းကြက္စီးပြားေရးႏွင့္ သူ႔ကုိတည့္မတ္မည့္ ကမာၻ႔ႏုိင္ငံေရးျဖစ္သည္။
ဒါက ကမာၻသားေတြအတြက္အေကာင္းဆုံးႏုိင္ငံေရးပုံစံျဖစ္ျပီး အားလုံးၾကဳိးစားရမည့္ ျဖစ္စဥ္တခုလုိ႔လည္းဆုိသည္။ အားလုံးဆက္လက္စမ္းသတ္သြားရမည့္နည္းလမ္းလုိ႔လဲဆုိသည္။ ဘာလုိ႔လဲ၊ အျခားနည္းေတြကပုိဆုိးမည့္အက်ဳိးဆက္ေတြကိုေတြ႔ေနရလုိ႔ပဲျဖစ္သည္။ အရင္းရွင္စံနစ္ကုိဇက္ၾကဳိးျဖည္ျပီး လႊတ္ေပးလုိက္လုိ႔မျဖစ္။ စမ္းသတ္ခ်က္ေသခ်ာေပါက္ေအာင္ျမင္မည္မဆုိႏုိင္၊ သုိ႔ေသာ္ မျဖစ္ႏုိင္ေသာကိစၥလည္းမဟုတ္။ ဒီမုိကရက္တစ္စံႏွဳန္းမ်ားအရ လြတ္လပ္ျပီးညီမွ်သည့္ႏုိင္ငံသားေတြစုေပါင္းျပီး သူတုိ႔လူမွဳကမာၻကုိပုံေဖာ္ႏုိင္စြမ္းသည္ အခြင့္အေရးကုိဘာလုိ႔လက္လႊတ္ခံမည္နည္း။ ဟာဘားမားကေတာ့ အားလုံးမလြတ္ေျမာက္မခ်င္းမည္သူမွ်လြတ္ေျမာက္လိမ့္မည္မဟုတ္ ဟုဆုိသည္။

KZေက

Main References:
HABERMAS (a very short introduction) by James Gordon Finlayson 2005, Oxford
Fifty Major Political Thinkers (Second Edition, 2007) by Ian Adams and R.W. Dyson, Routledge

၁၅။ ဘာလင္တံတုိင္းအျပဳိ ႏွင့္ အမ်ဳိးသားျပန္လည္ေပါင္းစည္းေရးရစ္သမ္

ကုိလူ။ ။ အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒကဂ်ာမာန္မွာေတာ္ေတာ္ေမႊေနလုိ႔ ဟာဘားမားကဒါကုိအေရးတၾကီး ေျပာရတာလား။
ကုိမူ။ ။ ခင္ဗ်ားလည္းသိပါတယ္။ ဟစ္တလာကအာရိယာန္ေသြးဆုိျပီး အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒကေန ဖက္စစ္စံနစ္ကုိကူးခဲ့တယ္။ ေအာ့ဇ၀စ္ လုိငရဲခန္းေတြထဲမွာ ဂ်ဳး၆သန္းကိုရွင္းခဲ့တယ္၊ ဂ်ာမာန္ေတြဟာ စစ္ၾကီးႏွစ္ခုစလုံးရွဳံးခဲ့တယ္။ အေမရိကန္နဲ႔ ဆုိဗီယက္ကဒုတိယကမာၻစစ္အျပီးမွာ ဂ်ာမနီ ကုိခြဲစိတ္ျပီး သူတုိ႔စိတ္ၾကဳိက္ အစုိးရနဲ႔အယူ၀ါဒေတြသြတ္သြင္းခဲ့တယ္။ ေနာက္ဆုံးေတာ့ဘာလင္တံတုိင္းအျပဳိမွာ စစ္ေအးနိဂုံးဆုိတဲ့ သမုိင္းတေကြ႕ကုိေရာက္ခဲ့ၾကတယ္။
ကုိလူ။ ။ ဂ်ာမာန္ေပါင္းစည္းေရးအေၾကာင္းလည္းေျပာပါဦးဗ်
ကုိမူ။ ။ ႏုိ၀င္ဘာ၉. ၁၉၈၉ မွာ ဂ်ာမာန္အေရွ႕နဲ႔အေနာက္ ႏွစ္ႏုိင္ငံေပါင္းစည္းၾကတယ္။ GDR (German Democratic Republic) အေရွ႕ဂ်ာမနီ ျပဳိက်သြားတယ္။ ဟာဘားမားဟာအဲဒီအခ်ိန္ကျပန္လည္ေပါင္းစည္းေရးနဲ႔ ပါတ္သက္ျပီး ေရရွည္လုပ္ငန္းစဥ္ကုိအၾကံျပဳခဲ့တယ္။
ကိုလူ။ ။ အဲဒီအခ်ိန္က ခ်န္ဆယ္လာက ဟဲလမြတ္ခုိး မဟုတ္လားဗ်။
ကုိမူ။ ။ အင္း။ သူနဲ႕သူ႔လူေတြကဂ်ာမာန္ေပါင္းစည္းေရးကုိ ၾကားခံဥပေဒနဲ႔အဆင့္ေတြမခံပဲ တုိက္ရုိက္သြားဖုိ႔လုပ္ခဲ့ၾကတယ္။ ကပ္ရက္ေရြးေကာက္ပြဲမွာလူထုေထာက္ခံမွဳေကာင္းဖုိ႔ ဆုိတဲ့ရည္ရြယ္ခ်က္ ေၾကာင့္ဆုိပဲ။
ကိုလူ။ ။ အဲဒါဘာမ်ားမွားသြားသလဲ။ ခုလည္း ဂ်ာမနီဟာတည္တည္ျငိမ္ျငိမ္ပဲမလား။
ကုိမူ။ ။ ဟာဘားမားအျမင္ကေတာ့ အခ်ိန္သာပုိယူခဲ့ရင္အေရွ႕ဂ်ာမနီသားေတြဟာ အေနာက္က ဗ်ဳရုိကရက္ေတြခင္းေပးတဲ့အယူအဆ၊ လမ္းေၾကာင္းအတုိင္းသြားစရာမလုိပဲ သူတုိ႔လည္း ေပါင္းစည္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ တစံုတရာထဲ့၀င္ႏုိင္မယ္။ လုံေလာက္တဲ့ ကိုယ္က်င့္နဲ႔ ႏုိင္ငံေရးဆုိင္ရာ သေဘာညီမွဳေတြအားနည္းခဲ့ရတယ္ဆုိပဲ။ ပုိဆုိးတာက အေရွ႕ဂ်ာမနီရဲ႕အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအေဆာက္အအုံေဟာင္းကုိ ဖ်က္ျပီး သူနဲ႔ဆက္စပ္တဲ့ ႏုိင္ငံေရးအင္စတီက်ဳးရွင္းေတြအားလုံးကုိပါခ်ဳပ္ျငိမ္းေစတာဟာ မွားတယ္ဆုိတယ္။
ကုိလူ။ ။ အေရွ႕ရဲ႕အာဏာရွင္ပုံစံကုိမၾကဳိက္လုိ႔ဖ်က္ျပီးအေနာက္နဲ႔ေပါင္းပါတယ္ဆုိမွ ဘာကိုသံေယာဇဥ္တြယ္ေနရဦးမလဲဗ်၊
ကုိမူ။ ။ သူတုိ႔ဖ်က္သိမ္းခဲ့တာေတြထဲမွာ အရပ္ဘက္လူ႔အဖြဲ႕အစည္းလည္းပါတာကုိး။ ဒါကုိဟာဘားမား ကၾကဳိက္ပုံမရဘူး။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔စီးပြားေရးႏွစ္ခုထဲပဲၾကည့္ျပီးေပါင္းစည္းေရးကုိမလုပ္ႏုိင္ဘူး။ ႏုိင္ငံေရးအရကုိေပါင္းႏုိင္မွ ပီျပင္တဲ့ေပါင္းစည္းေရးျဖစ္လာမွာ။ အေရွ႕ဂ်ာမာန္ေတြကိုဘယ္လုိဖြံ႕ျဖဳိးတုိးတက္ ေအာင္ျပန္စရမယ္ဆုိတဲ့ကုိယ္တုိင္နားလည္သိျမင္မွဳ အခ်ိန္တခုေတာ့ေပးရမယ္။
ကိုလူ။ ။ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ခုလိုစာရြက္ေပၚကစီမံကိန္းေတြမၾကည့္ပဲလက္ေတြ႔ေဖာ္ေဆာင္လုိက္တာကိုပဲ အမွတ္ေပးၾကတယ္ေနာ္။
ကုိမူ။ ။ ဒါေပမဲ့ဟာဘားမားသံသယရွိတဲ့ေနာက္တခ်က္က ဂ်ာမနီဟာ ပန္ဂ်ာမန္အမ်ဳိးသားေရးအေျခခံစိတ္ဓါတ္ (Pan-German Nationalist Sentiment) နဲ႔ေပါင္းခဲ့တယ္။ ေနာက္ပုိင္းအေရွ႕ဂ်ာမန္မွာတျခားကလာအလုပ္လုပ္တဲ့သူေတြကုိဂ်ာမန္လူမ်ဳိးေရးအစြန္းေရာက္ေတြက ေႏွာင့္ယွက္ခဲ့တာေတြဟာ ဒီအက်ဳိးဆက္လုိ႔ သူသံုးသပ္တယ္။
ကိုလူ။ ။ ဘာလဲဗ် ပန္ဂ်ာမန္ ဆုိတာ။
ကုိမူ။ ။ ဂ်ာမန္စကားေျပာသူေတြအားလုံးေပါင္းစည္းေရးပဲ။ ဥေရာပအလယ္ပုိင္းအေရွ႕ပုိင္းနဲ႔ ေျပာရရင္ ဒတ္ခ်္ေတြနဲ႔ ဖလင္းမစ္ခ်္ ေတြကလည္းမူရင္းဂ်ာမန္စကားရဲ႕ေဒသသုံးေတြလုိ႔ဆုိတယ္။
ကုိလူ။ ။ ဖလင္းမစ္ခ်္ကဘယ္လ္ဂ်ီယံမွာပဲေျပာတာမဟုတ္ဘူးလား။
ကုိမူ။ ။ ဟုတ္တယ္ ဘယ္လ္ဂ်ီယံသားေတြအဓိကေျပာတာ ျပင္သစ္နဲ႔ဖလင္းမစ္ခ်္ ေပါ့။ ဘရပ္ဆဲမွာေရဒီယုိမွာႏွစ္ဘာသာနဲ႔အဓိကလႊင့္ျပီး တျမဳိ႕ထဲေနျပီး နာမည္ၾကီးျပင္သစ္အဆုိေတာ္နာမည္ကုိ ဖလင္းမစ္ခ်္ ေျပာတဲ့သူေတြကမသိၾကဘူးလုိ႔ က်ေနာ္တခါကဖတ္လုိက္ရတယ္။ ပန္ဂ်ာမန္ရဲ႕မူလရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ နပုိလီယံရဲ႕အင္အားခ်ဲ႕ထြင္မွဳကုိတားဖုိ႔ပါပဲ။
ကုိလူ။ ။ ေအာ္ ဥေရာပသမဂၢရုံးစိုက္တဲ့ ျမဳိ႕ေတာ္မွာ ဘာသာစကားႏွစ္ခုနဲ႔ကပ္ညိေနတဲ့ဆရာမ်ားက ဥေရာပယူနီယံကုိဘယ္လုိမ်ား ထူေထာင္ၾကမလဲဗ်ာ။
ကုိမူ။ ။ အဲဒါေလ ခင္ဗ်ားသိခ်င္ေနတဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ေနာက္ဆုံးေျပာမဲ့ဟာေပါ့။ ဥေရာပေပါင္းစည္းေရးနဲ႔ ဟာဘားမားရဲ႕ပုိ႔စ္ေနရွင္နယ္လစ္ အယူအဆ။
ကိုလူ။ ။ ျမန္ျမန္သာျပီးပါမွပဲကုိယ့္ဆရာေရ။ ဒါျပတ္ပါမွပဲက်ေနာ္လည္းရြာျပန္ျပီး သာဂိတုိ႔ထန္းေတာမွာ မနက္ေစာေစာ ႏွစ္ျမဴေလာက္သြားဆြဲျပီး မိန္းမေခ်ာမွတ္မိေလမလားကြယ္ ကန္ပတ္လည္ခေရပြင့္ ရြာထိပ္ကေက်ာင္းေတာ္သာနေဘး ……. ဆုိျပီးအက်ယ္ၾကီးဟဲလုိက္ဦးမယ္ဗ်ာ။

KZေက

၁၄။ အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒကုိလက္သပ္ေမြးတဲ့ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းေက်ာမွာဒါဏ္ရာေတြနဲ႔

ကုိလူ။ ။ အင္း လူမွဳအစီအစဥ္ တခုတည္ျငိမ္ဖုိ႔ဆုိတာလည္းဘက္ေပါင္းစုံကၾကည့္ရတာကလား။ ခင္ဗ်ားေနာက္ဆုံးေျပာမယ္ဆုိတဲ့ Post-national Citizenship ဆုိတာေလးဆက္ပါဦး။
ကုိမူ။ ။ ဆက္တာေပါ့ေလ။ ဒါေပမဲ့ အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒ (Nationalism) ကုိအရင္စၾကည့္ရေအာင္။ ေမာ္ဒန္ေခတ္ဦးလူ႔အဖြဲ႔အစည္းပုံစံဟာ ေဒသ၊ ဓေလ့ထုံးတမ္း၊ ဘာသာေရးယုံၾကည္မွဳနဲ႔ ေျမရွင္စံနစ္ရဲ႕အရိပ္ေအာက္မွာရွိခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ ၁၈ရာစုအကုန္ပုိင္းေလာက္ ကစျပီး ဥေရာပႏုိင္ငံေတြဟာ အဲဒီအခ်ိန္မွာရွိတဲ့လူမွဳျပႆနာေပါင္းစုံကုိေျဖရွင္း ရင္းပုံစံကြဲလာခဲ့တယ္။ ျမဳိ႕ျပယဥ္ေက်းမွဳစတယ္၊ လူေတြကုန္ေတြ လွဳပ္ရွားစီးဆင္းလာတယ္၊ ဘာသာေရးအစြဲအလမ္းနဲလာတယ္။
ကုိလူ။ ။ ဒီရြာေလးမွာ ေဆြစဥ္မ်ဳိးဆက္ ဓါးမဦးခ် ေနထုိင္လုပ္ကုိင္စားေသာက္သူေတြ၊ ကုိယ့္ေဘးအိမ္မွာမရွိေတာ့ဘူး၊ လူစိမ္းေတြေရာက္လာတယ္။ ဘာသာစကားအရ ယဥ္ေက်းမွဳအရ အစဥ္အလာထုံးဖြဲ႔မွဳတူညီျပီးဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ ကြန္ျမဴနတီေတြဟာ မွ်ေျခယုိင္လာတယ္ေပါ့။
ကုိမူ။ ။ ဒီေတာ့ဗ်ာ လူမွဳေပါင္းစည္းေရးကအရင္ထက္ပုိအေရးပါလာတယ္။ ႏုိင္ငံသားေတြၾကားမွာရွိတဲ့ ဆက္ထုံးေတြကုိခုိင္ျမဲေအာင္လုပ္ဖုိ႔လုိလာတယ္။ ႏုိင္ငံနဲ႔ႏုိင္ငံသားသိစိတ္ (National Consciousness) ႏွစ္ခုကိုတျပဳိင္နက္ထဲထူေထာင္ဖုိ႔ စုေပါင္းယဥ္ေက်းမွဳနဲ႔ႏုိင္ငံေရး ကုိယ္ပုိင္အမွတ္သညာ (Collective cultural and political Identity) ကုိခံစားတတ္ဖုိ႔လုိလာတယ္။
ကုိလူ။ ။ အဲဒီခံစားမွဳဟာအစြန္းေရာက္လြန္ကဲလာရင္ အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒ ေထာင္ေခ်ာက္ထဲ၀င္သြားေရာ လုိ႔ခင္ဗ်ားေျပာခ်င္တာလား။
ကုိမူ။ ။ ဟုတ္တယ္၊ အမ်ဳိးသားေရးလကၡဏာဆုိတာက ဆင္ျခင္မွဳအေျခခံနဲ႕သြားတာမဟုတ္ဘူး။ ခံစားမွဳနဲ႔သြားတာကုိး။ ေခတ္မွီလာတဲ့ ေရာေထြးစုေပါင္းလာတဲ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြမွာ ယူနီဘာဆယ္စံ အရ ညီမွ်ျပီး စည္းကမ္းဥပေဒတက်ျဖစ္သင့္တယ္ဆုိတဲ႔ အစုအဖြဲ႔ေတြရွိတယ္။ တဘက္မွာ နယ္ခ်ဲ႕ဆန္႔က်င္ေရးလုိ၊ လြတ္လပ္ေရးလုိ၊ စစ္ပြဲနဲ႔သမုိင္းေတြကုိ အတူျဖတ္သန္းရင္းရလာခဲ့တဲ့ သမိုင္းေၾကာင္းအရ ဂုဏ္ေရာင္ ထြန္းေျပာင္မွဳေပၚ အေျခခံထားတဲ့ စုစည္းမွဳရွိတယ္။ ဒီႏွစ္ခု မ်က္ႏွာခ်င္းဆုိင္မိရင္း အကဲဆတ္လာၾကတယ္။
ကိုလူ။ ။ အဲဒီေတာ့
ကုိမူ။ ။ အမ်ဳိးသားႏုိင္ငံေတြမွာဒီျခိမ္းေျခာက္မွဳၾကီးလာေတာ့ အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒကုိ လွမ္းဆြဲေတာ့တာေပါ့။
ကိုလူ။ ။ တည္ျငိမ္မွဳကုိဗန္းျပျပီး အမ်ဳိးသားေရးကုိေရွ႕တန္းတင္လာတာလည္းမရွိႏုိင္ဘူးလား။
ကုိမူ။ ။ ရွိႏုိင္တာပါပဲ။ ရွိေနတာပါပဲ။ သုိ႔ေသာ္က်ေနာ္ေျပာခ်င္တဲ့အပုိင္းက ဖြံ႕ျဖဳိးျပီးျဖစ္ေစ၊ဖြံ႕ျဖဳိးဆဲျဖစ္ေစ၊ မဖံြ႕ျဖဳိးေသးတာပဲျဖစ္ေစ၊ ဒါဏ္ရာတမ်ဳိးမ်ဳိးရထားတဲ့ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမွာသာ အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒကုိ အေတြ႔ရမ်ားတယ္ ဆုိတာပါ။ ေဘးဖယ္ထုတ္ခံထားရတဲ့လူနည္းစုေတြဟာ သူတု႔ိအသိမွတ္ျပဳခံရဖုိ႔၊ ျပန္လည္ရုန္းကန္ၾကမွာအမွန္ပဲ။
ကိုလူ။ ။ ဖိေတာ့ရုန္း၊ ရုန္းေတာ့ဖိ၊ ဂ်ာေအးကုိသူ႔ၾကီးေဒၚၾကီးကပါ၀င္ရုိက္တယ္ဆုိပါေတာ့။
ကုိမူ။ ။ အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒကရွဳိ႕ဖုိ႔လြယ္တယ္။ ျငိမ္းဖုိ႔က်ေတာ့အမ်ားၾကီးခက္ပါတယ္။ မထိမ္းႏုိင္ရင္လူမ်ဳိးေရးသန္႔စင္မွဳနဲ႔ လူမ်ဳိးစုလုိက္မ်ဳိးျဖဳတ္သုတ္သင္မွဳေတြထိပါေရာက္ခဲ့တာေတြမ်က္ျမင္ပဲမလား။
ကိုလူ။ ။ ဒီေထာင္ခ်က္ကထြက္ႏုိင္တဲ့နည္းမ်ား ခင္ဗ်ားဘုတ္အုပ္ေတြထဲမေတြ႔မိဘူးလား။
ကုိမူ။ ။ ဟာဘားမားေျပာတာကေတာ့ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံနည္းလမ္းတက်ျဖစ္တဲ့မ်ဳိးခ်စ္၀ါဒ (Constitutional Patriotism) တဲ့။ အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒဆုိတာက Post-conventional Morality ကေနThe Conventional Morality ကုိျပန္သြားတာကုိး၊ သမိုင္းဆုိင္ရာဖြံ႕ျဖဳိးတုိးတက္မွဳကိုေနာက္ျပန္လွည့္တာကုိး၊ ဥပေဒနဲ႔ထိန္းေက်ာင္းရမယ္။ ဒီမုိကေရစီလုပ္ထုံးလုပ္နည္းေတြနဲ႔ပဲတည့္မတ္ရမယ္။ အဲသည္မွာအေရးၾကီးတာက အေျခအေနအရပ္ရပ္နဲ႔ေျပလည္ႏုိင္စြမ္းရွိတဲ့ႏုိင္ငံေရးယဥ္ေက်းမွဳ ရွိေနဖုိ႔လုိတယ္။

KZေက